اکسید کروم چیست ؟

اکسید کروم یک پودر سبز است که عمدتا به عنوان رنگ در صنایع مورد استفاده قرار می گیرد.

به طور کلی اکسید کروم (Chromium dioxide) با فرمول شیمیایی Cr2O3 یک ترکیب معدنی است که تحت عنوان دی کروم تری اکسید نیز شناخته می شود. این ماده شیمیایی تنها اکسید پایدار فلز کروم است و به طور طبیعی در کانی اسکولایت، در قالب کریستال های هگزاگونال سبز رنگی وجود دارند.

کاربردهای اکسید کروم در صنایع

اکسید کروم (Cr2O3) از جمله ترکیبات مهم کروم است که در صنایع مختلف به دلایل مختلفی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در زیر تعدادی از کاربردهای اکسید کروم در صنایع مختلف آورده شده است:

1. رنگ‌سازی و رنگ‌سازی کاشی و سرامیک: این ماده به عنوان یک پیگمنت سبز و نارنجی در صنعت کاشی و سرامیک استفاده می‌شود. این رنگ‌ها معمولاً با ثبات بالا و مقاومت در برابر حرارت و خوردگی شناخته می‌شوند.
2. رنگ‌سازی پلاستیک و رزین‌ها: این ماده به عنوان یک رنگزای مصنوعی برای پلاستیک‌ها و رزین‌ها استفاده می‌شود تا رنگ‌های متنوعی را ایجاد کند. این رنگ‌ها معمولاً در صنایع خودروسازی، اسباب‌بازی‌ها، و محصولات پلاستیکی دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرند.
3. رنگ‌سازی و جواهرسازی: این ماده به عنوان یک رنگزای معدنی در صنایع جواهرسازی و تولید زیورآلات بکار می‌رود. از آن برای ایجاد رنگ‌های سبز و قرمز در سنگ‌های قیمتی مانند زمرد و روبی استفاده می‌شود.
4. تولید کوره‌ها و رفتاری سنگها: این ماده به دلیل مقاومتش در برابر حرارت بالا و خوردگی اسیدی، در تولید کوره‌ها و رفتاری‌ها برای ذوب فلزات و سنگ‌ها استفاده می‌شود.
5. کاتدهای باتری: این ماده به عنوان یکی از موادی که در ساخت کاتدهای باتری‌های لیتیومی استفاده می‌شود، به کار می‌رود. این کاتدها به صورت لایه‌های نازک بر روی فویل‌های فلزی ایجاد می‌شوند.
6. پوشش‌دهی فلزها: این ماده به عنوان یک پوشش مقاوم در برابر خوردگی بر روی فولاد و فلزهای دیگر استفاده می‌شود تا آنها را از خوردگی و زنگ زدگی محافظت کند. این پوشش‌ها معمولاً در صنایع خودروسازی و ساختمانی به کار می‌روند.
7. کاتالیزورها: اکسید کروم به عنوان یک کاتالیزور در برخی از واکنش‌های شیمیایی و فرایندهای صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرد، به خصوص در تولید آمونیاک و هیدروژن.

انواع اکسید های کروم

کروم سه نوع اکسید دارد که به شرح زیر هستند:

• CrO: اکسید قلیایی با عدد اکسایش +2 است.
• CrO3: اکسید اسیدی با عدد اکسایش +6 است.
• Cr2O3: این اکسید هر دو خاصیت اسیدی و قلیایی را دارد. با وجود اینکه این ترکیب در آب حل نمی شود، در اسید انحلال پذیر است و یون های کروم هیدراته را آزاد می کند. Cr2O3 با قلیا واکنش می دهد تا یون های کرومیت تشکیل بدهد.

روش تهیه اکسید کروم

Cr2O3 به طور طبیعی در کانی اسکولایت تشکیل می شود، اما به دلیل کمیاب بودن این نوع کانی، این ماده را از واکنش اکسایش کاهش سدیم دی کرومات با سولفور در دمای بالا تهیه می کنند. معادله این واکنش به شرح زیر است:

Na2Cr2O7 + S → Na2SO4 + Cr2O3

نکات مهم در استفاده از اکسید کروم

به دلیل اینکه اکسید کروم فرار است، قرار دادن لعاب سبز کروم در مجاور لعاب سفید قلع اغلب رگه های صورتی روی لعاب سفید قلع ایجاد خواهد کرد یک دریچه خوب کوره می تواند به بیرون کشیدن بخار کروم قبل از چسبیدن آن به سفیدی قلع کمک کند.

اما می توان با ترکیب نکردن 2 لعاب در کوره یکسان از درخشش کروم کاملا جلوگیری کرد.

از سوی دیگر، اگر درخشش صورتی را دوست دارید، می توان از طریق ترکیب سبز کروم و سفید قلع در یک کوره یا حتی حرارت دادن قطعات در یک سگگار تقریبا بسته با یک لعاب سبز کروم نقاشی شده در دیوار داخلی سگگار این کار را انجام داد.

مراکز خرید و قیمت فروش اکسید کروم در تهران و شهرستان‌ ها

اغلب مراکز خرید و فروش اکسید کروم و دیگر مواد شیمیایی در تهران وجود دارند و فروشندگان این نانو ذرات در سایر استان و شهرستان ها در بیشتر موارد، خرید خود را از تهران انجام می دهند. به همین دلیل، توصیه می شود که در صورت امکان سعی کنید تا خرید مواد شیمیایی از تهران انجام شود. چرا که:

• اغلب شرکت های واردکننده اکسید کروم در تهران مستقر هستند.
• به دلیل اینکه خرید اکسید کروم در سایر استان ها و شهرستان ها در بیشتر موارد از طریق چندین واسطه انجام می شود، خرید در تهران می تواند از نظر قیمت مقرون به صرفه تر و ارزان تر باشد.
• از آنجایی که در تهران به تامین کننده اصلی کالا نزدیک تر هستید و بیشتر انبارهای اصلی مواد شیمیایی در شهر تهران قرار دارند، احتمال اصالت و مرغوبیت کالا نیز افزایش می یابد.

ایمنی و خطرات کار با نانو ذرات اکسید کروم

مانند هر ترکیب شیمیایی دیگری هنگام کار با اکسید کروم حتما باید از تجهیزات حفاظت شخصی استفاده کنید. از آنجاییکه تماس این ماده شیمیایی با پوست و دهان مسمومیت حاد ایجاد می کند حتما هنگام کار از دستکش و ماسک استفاده نمایید.

این ماده شیمیایی در تماس با پوست واکنش پوستی آلرژیک و در تماس با چشم ها آسیب جدی به چشم ها وارد می کند.

بلع این ماده می تواند باعث حالت تهوع و مشکلات گوارشی شده و استنشاق گرد و غبار آن با تحریک سیستم تنفسی باعث سرفه و تنگی نفس خواهد شد.

جمع بندی

کروم سه اکسید دارد که به صورت CrO،CrO3 و Cr2O3 وجود دارند. در این میان Cr₂O₃ یک آمفوتر است و هم خصوصیت اسیدی دارد و هم خصوصیت قلیایی، بنابراین در اسید حل می شود و یون های کروم هیدراته را آزاد می کند. این اکسید کروم سبز رنگ است و به طور طبیعی در کانی اسکولایت وجود دارد. اما به علت کمیاب بودن این کانی، می توانیم از طریق تجزیه گرمایی آمونیوم دی کرومات و حذف هیدروژن در دمای بالا نیز این اکسید را تهیه کنیم. می توان از این ماده در صنایع مختلفی مثل سرامیک سازی استفاده کرد چون در برابر سایش مقاوم است و پایداری گرمایی بالایی دارد. همچنین این ماده می تواند به عنوان کاتالیست به بسیاری از واکنش های شیمیایی آلی و معدنی سرعت ببخشد. علم نوین نانو توانسته با ساخت این نانوذرات محصولات صنعتی و صنعت داخلی را ارتقا بخشد.